Finanse na TAK

Finanse na TAK to projekt, dzięki któremu zaprzyjaźnisz się z pieniędzmi. Poznaj skuteczne sposoby ich oszczędzania, zarabiania i inwestowania.

Raty równe czy raty malejące? Edukacja finansowa
Edukacja finansowa Kredyty i pożyczki

Raty równe czy malejące? Co lepiej wybrać? Różnice mogą sięgać kilku tysięcy złotych | Edukacja finansowa #2

Raty równe czy raty malejące – to pytanie, które zadaje sobie każdy starający się o kredyt hipoteczny. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ zależy od wielu czynników. Prześledźmy najważniejsze z nich, żeby wskazać, kiedy bardziej opłacają Ci się raty równe, a kiedy lepiej skorzystać z malejących.

Część kapitałowa i odsetkowa – podstawowe składowe raty kredytu

Żeby móc dobrze porównać między sobą poszczególne warianty musimy bliżej przyjrzeć się budowie raty kredytu. Składają się na nią:

  • kapitał – kwota, którą pożyczyliśmy od banku. Opłacanie tej części raty bezpośrednio zmniejsza zadłużenie.
  • odsetki – wynagrodzenie banku za udzielenie kredytu.

O ile wysokość kapitału jest prosta do określenia – jeśli pożyczasz od banku 250 tys. to tyle wynosi kapitał – o tyle określenie odsetek jest już odrobinę bardziej skomplikowane. Na ich wysokość wpływają dwie składowe:

  • marża banku,
  • stawka referencyjna – najczęściej WIBOR.

Warto przy tym pamiętać, że można wyróżnić dwa typy oprocentowania: zmienne oraz stałe. Składają się one z tych samych elementów, ale jak sama nazwa wskazuje, zmienne będzie się zmieniać, a stałe pozostaje takie samo przez cały okres trwania umowy.

Zapamiętaj! Rata kredytu = kapitał + odsetki

Raty równe: na czym polegają?

Jak sama nazwa raty równe to takie których wysokość nie zmienia się przez cały okres kredytowania. Nie oznacza to jednak, że w każdym miesiącu rata ta wygląda tak samo – na przestrzeni miesięcy zmieniają się jej składowe. Kredytobiorca początkowo spłaca więcej odsetek, a im dłużej trwa umowa, tym więcej spłaca kapitału.

Żeby najlepiej zrozumieć, jak wyglądają raty równe, najlepiej posłużyć się przykładem. Weźmy więc pod lupę kredyt hipoteczny o wskazanych parametrach:

Kwota kredytu: 250 000 zł

Okres spłaty: 25 lat = 300 rat

Oprocentowanie: 6%

Raty równe

Raty równe - przykład, harmonogram

Jak widać, przez cały okres trwania umowy klient płaci dokładnie tyle samo czyli 1610,75 zł miesięcznie. Zmieniają się jednak składowe raty – początkowo większą część stanowią odsetki, a im bliżej końca, tym więcej spłaca się kapitału pożyczki.

raty równe harmonogram spłaty kredytu

Warto jednak pamiętać, że symulacja ta sprawdzi się tylko wtedy, gdy wybierzemy oprocentowanie stałe. Przy zmiennym oprocentowaniu, rata może się podwyższać lub obniżać w zależności od stawki WIBOR. Poniżej wykres, jak zmieniała się stawka WIBOR 6M na przestrzeni ostatnich 6 lat. 

Stawka WIBOR 2014-2020

Pozostaje jeszcze jedna kwestia do rozstrzygnięcia – dlaczego w racie kredytu z każdym rokiem jest coraz mniej odsetek? Odpowiedź jest bardzo prosta. Odsetki naliczane są od kwoty przyznanego kredytu, więc w miarę jego spłacania, również odsetki stają się mniejsze. Jak to wygląda na naszym przykładzie?

Rata 1

250 000 (kapitał do spłaty) * (6% w skali roku / 12 miesięcy) = 1250 zł

Rata 181

145 086, 13 (kapitał do spłaty) * (6% w skali roku / 12 miesięcy) = 725,43 zł

Teraz już wiesz, na czym polegają raty równe. Pora teraz zająć się ratami malejącymi.

Raty malejące: jak działają?

Raty malejące to takie, których wartość spada z każdym miesiącem spłaty kredytu. Oczywiście, podobnie, jak w przypadku rat równych, również tutaj na miesięczną wartość, którą należy oddać do banku składają się: część kapitałowa oraz część odsetkowa. W tym przypadku, w każdym miesiącu oddajesz taką samą cześć kapitału, ale zmienia się wielkość odsetek. 

Raty malejące przykład

Wróćmy do naszego przykładu – 250 000 na 25 lat z opr. 6%. 

W pierwszej kolejności należy podzielić wartość kredytu przez liczbę rat:

250 000 zł / 300 rat = 833,33 zł

Kwota ta będzie stanowiła wartość bazową, a do niej będą dokładane odsetki. Te, podobnie jak w przypadku rat równych, będą zmieniać się w miarę spłacania kredytu.

Rata 1

Odsetki: 250 000 (kapitał do spłaty) * (6% w skali roku / 12 miesięcy) = 1250 zł

Więc rata 1 wynosi: 833,33 zł (kapitał) + 1250 zł (odsetki) = 2083,33 zł

Rata 181

Odsetki: 145 086, 13 (kapitał do spłaty) * (6% w skali roku / 12 miesięcy) = 725,43 zł

Rata 181 wynosi: 833,33 zł (kapitał) + 725,43 zł (odsetki) = 1333,33 zł

raty malejące harmonogram kredytu

Ostateczna wysokość raty jest również uzależniona od stawki WIBOR – może więc ulegać zmianie w czasie trwania umowy kredytowej.

Rata równa czy rata malejąca – co się bardziej opłaca?

Wiesz już, czym jest rata równa oraz jak działają raty malejące. Teraz pora zastanowić się, które z tych rozwiązań jest lepsze, a przede wszystkim opłacalne dla osoby decydującej się na kredyt.

Z czysto finansowego punktu widzenia, raty malejące są korzystniejszym rozwiązaniem. Spójrzmy jeszcze raz na nasz przykład.

Kwota kredytu: 250 000 zł 

Okres spłaty: 25 lat

Oprocentowanie: 6%

Suma odsetek przy ratach równych: 233 226,05 

Suma odsetek przy ratach malejących: 188 125,00 

W przedstawionym wariancie, decydując się na spłatę kredytu w ratach malejących zapłacimy o 45 105,05 zł mniej, niż w przypadku systemu rat równych. Nie jest to oczywiście kwota, która będzie zawsze występowała. Przy krótszym okresie trwania kredytu, różnica będzie mniejsza. Jeśli natomiast zdecydujesz się na większą kwotę, to rozbieżność wzrośnie.

Porównując oba rozwiązania należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. W przypadku rat malejących, kredytobiorca musi liczyć się z większymi obciążeniami na początku spłaty kredytu. W naszym przykładzie, pierwsza rata w systemie rat malejących jest wyższa o 472,58 zł. Wartość ta może być przeszkodą nie do przeskoczenia dla części kredytobiorców.

W wielu przypadkach niższa rata na początku spłacania zobowiązania jest korzystniejszym rozwiązaniem, niż całościowe obniżenie kosztów kredytu. Warto mieć na uwadze przy podejmowaniu decyzji o wyborze systemu rat.

Edukacja finansowa

Sprawdź również inne artykuły z serii edukacyjnej:

  1. Co to jest RRSO?

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój adres email nie zostanie opublikowany.